De kerststal in de kerk van Overasselt
Over deze kerststal bestaat een mooi verhaal. Voor zover bekend is dit verhaal voor het eerst opgetekend in 1981 in het kerstnummer van Missiethuisfront, een Overasselts tijdschrift dat verscheen tussen 1966 en 1983. Het verhaal is van de hand van meester Jacques Schlicher, oud-hoofd der school (1900-1982). Het speelt zich af in de tijd van pastoor Van Esch, pastoor van Overasselt van 1890 tot 1925. Hieronder een korte versie.
Jager Toon Peters was vier dagen voor kerst aan het jagen. Hij hoopte een paar haasjes of konijntjes te verschalken voor de burgemeester en voor de pastoor. Het was moeilijk deze keer vanwege het gure weer, waardoor de hazen en konijnen in hun holen bleven. Toen opeens spitste Pluto, zijn hond, de oren en stond doodstil. Toon keek rond, maar zag alleen een boer die spurrie aan het maaien was. Ineens schoot daar een haas dwars over het veld. Toon legde aan en schoot, pief-paf. Ineens een schreeuw en de boer viel tegen de vlakte. Toon spoedde zich naar de liggende man en zag met ontsteltenis dat het zijn vriend Jan was. “God in de hemel”, prevelde hij, “as ik ‘m mar nie doodgeschoten heb. Grote God help me, ik beloof … Ja, wa beloof ik? Ik beloof ’n nije grote kerststal vör in de kerk, as ie ‘r deur kömt”. Toon bracht zijn vriend naar het dichtstbijzijnde huis en daar werd de gewonde, die op meerdere plaatsen bloedde, verbonden. De dokter, “Graafsche Jan”, werd gewaarschuwd en die verwijderde enkele hagelkorrels uit het gewonde been. Alles bij elkaar viel het nogal mee. De dokter bracht Jan in zijn auto naar huis.
’s Middags bracht Toon hem daar een bezoek. De lust tot jagen was Toon inmiddels vergaan, al ging het nog zo goed met de gewonde. Na het ziekenbezoek ging hij naar de pastoor. Blijkbaar had Toon toch een haasje voor de pastoor want hij werd op royale wijze betaald. Toen ze een sigaar aan het roken waren zei Toon ineens: “Pastoor, dieje kerststal die wij in de kerk hebbe is ok niks biezonders, viende gij ok nie?” Al was de pastoor het er mee eens, hij verwonderde zich wel over Toons opmerking en vroeg naar de bedoeling ervan.
“Nou, mijnheer pastoor”, zei Toon nu op zijn hooghollands, “ik wil de kerk een nieuwe, prachtige kerststal geven”. Pastoor van Esch wist niet wat hij hoorde, maar raakte er al gauw van overtuigd dat Toon meende wat hij zei. De pastoor wist dat de jezuïeten in Nijmegen voor hun kerk een nieuwe kerststal hadden aangeschaft. Hun oude kerststal was dus overbodig en te koop. Dat was een kans! Daags erna fietste Toon naar de stad en belde aan bij het klooster. ’t Was zoals de pastoor had gezegd: de kerststal was te koop. Over de prijs werden ze het snel eens en de volgende dag haalde Jupkes Jan, de vrachtrijder van Overasselt, de stal met de beelden op. De pastoor bracht de oude beelden met hulp van Hend de koster weer naar de zolder en zodra de nieuwe kerststal was gearriveerd werd hij, één dag voor kerst, in de kerk geplaatst.
Tijdens de kerstpreek wees een dankbare herder erop dat een van zijn “schapen” de vorstelijke nieuwe stal, compleet met herders en schapen, geschonken had. Het “schaap” kreeg er een kleur van, maar dat heeft niemand opgemerkt.
De kerststal buiten de kerk
In december 2015 is in de kerk van Overasselt de tentoonstelling Kerststallen met een verhaal gehouden. Deze tentoonstelling van honderd kerststallen, waarbij achter elke stal een verhaal te lezen was, trok de belangstelling van maar liefst zeshonderd bezoekers.
Na aftrek van de onkosten voor de tentoonstelling was er nog geld over van de giften die door de bezoekers in de diverse spaarpotten zijn gedaan. Hiervan is in het voorjaar van 2016 op initiatief van de toenmalige voorzitter een ‘buitenkerststal’ aangeschaft, bestaande uit een stal met diverse beelden.
De kerstgroep – oorspronkelijk afkomstig uit een Duits tuincentrum en in 2006 in Maastricht gekocht – was eigendom van een beeldenliefhebber uit Moordrecht (Zuid-Holland), die de stal elk jaar op de dijk aan de Hollandse IJssel zette. De schoolkinderen van Moordrecht kwamen deze kerststal daar bewonderen en hoorden er het verhaal over de geboorte van Christus. Bij de aanschaf ontbrak de herder, die volgens de vorige eigenaar ‘druk aan het werk’ was. Sinds 2016 staat de kerstgroep rond kerst bij de kerk van Overasselt. In de jaren daarna zijn nog een herder en een schaap toegevoegd.
Een aantal van de beelden is door Jan Dinnissen, Gerrit Janssen en Fons Smulders gerestaureerd.
Contactraad H. Antonius Abt
